Skip to main content

Dalawang Tanong



1.

Kung gusto ng iniibig na baguhin yung mangingibig, yun po ba yung paglabas para bumalik muli? dahil gusto baguhin nung iniibig yung isa at hindi niya minamahal yung mangingibig bilang siya (kahit na para naman sa mabuti yun)?

*

Magandang tanong. Kung ako lamang, palagay ko hindi naman kailangan na ang bawat pagnanais ng isa na baguhin ang iniibig ay sa bawat pagkakataon maging "paglabas para bumalik" o makasarili. Gaya ng sinabi mo, maaari namang hangarin ko (halimbawa) na magbago ang aking iniibig dahil sa palagay ko ang pagbabagong iyon ay makabubuti sa kanya para sa sarili niya. At kung ang pag-ibig ay ang paghangad sa ikabubuti ng iniibig, maaari nga naman na tunay na iniibig ko siya sa pagsubok kong baguhin siya. Halimbawa, nasasaktan niya ang kanyang sarili sa pamamagitan ng iba't ibang bisyo o nakasasakit siya sa iba dahil sa kanyang mga ugali, atbp.


Ngunit, at ito ang mahirap na bahagi, kailangan tanungin ko ang aking sarili kung nais ko bang magbago ang aking iniibig para sa sarili niyang kapakanan at hindi dahil ito ang gusto ko para sa sarili ko--dahil iyan ay idolatriya na at pagsasalamin. At laging mahirap na maging malinaw sa atin ang ating mga motibo: baka nakatago sa pagnanais ko sa kanyang kabutihan ay ang pagnanais ko para sa aking kaluguran at sarili. At isa pa: Paano ako nakasisiguro kung ano ang "mabuti" sa kanya? Maaari kasing baka nagmamarunong na ako sa pagsabing ito ang mabuti para sa kanya at ito masama.


Ano ang maaaring sukatan? Maaari ko lamang imungkahi sa kanya, tulungan at subukang siyang baguhin para sa kanyang ikabubti; ngunit lampas doon, kailangang maging malaya pa rin ang aking iniibig at hindi ko maaaring puwersahin kung hindi naman talaga siya ganyan o ganoon. Maaari kong subukan, ngunit hindi pilitin. At kung hindi siya nagbago, at hindi ko iyon matanggap, baka nga hindi ko siya mahal bilang siya.



2.

Sa tingin ko po, napakaganda nung pag-ibig at paraan ng pag-ibig na tinalakay natin. Ngunit sa tingin ko po, napakahirap nitong gawin, lalo na po sa mga bagong pag-ibig pa lamang. Hindi kasi praktikal at napakalaki yung hinihingi mula sa atin bilang mangingibig. Naisip ko nung unang sabihin na "lalo sa mga kabataan." Ngunit nang isipin ko muli, hindi lang naman ito mahirap para sa mga kabataan, pati na rin sa mga nakatatanda.


Mahirap po ito, para sa akin, dahil nagsisimula ka nang walang pagsasa-alang-alang sa sarili mo: lahat ay para sa kanya. Paano mo ito gagawin kung hindi mo pa siya lubos na kilala? Paano mo gagawin ito kung wala kang katiyakan? Paano ka magkakaroon ng
initiative na ibigay ang lahat kung wala siyang pinakitang initiative na mayroong pag-asang ganoon din ang gawin niya para sayo? Gaya nung sinabi nyo po sa klase, kailangan ng tiwala. At mahirap magtiwala nang puro (yung tipong wala kang kahit anong pinanghahawakan). Posible, ngunit kailangan mong maging laging malay kasi may tendency tayo na isipin nga ang sarili. At madalas din, nagiging mahirap ito dahil tayo mismo ay hindi willing na magbigay nang walang katiyakan na may kapalit. Mahirap magtaya kung wala kang pinanghahawakan.

*

Totoo, at mahalagang punto iyan. Ideyal, parang perpekto, pilosopikal; ngunit mahirap gawin, hindi praktikal at tila imposible sa pang-araw-araw na buhay at mga relasyon. Ngunit hindi naman nangangahulugan na dahil ideyal ay hindi na ito posible, o na dahil maganda ay hindi na ito praktikal, o na dahil mahirap dahil "napakalaki ng hinihingi mula sa atin" ay hindi na ito maaaring gawin. Iyan marahil ang pilosopiya: pinapakita sa atin ang posibilidad na lampas sa "reyalidad." At kung iisipin, baka mas "reyalistiko" pa ang posibilidad kaysa sa ating praktikal na reyalidad. Paano kung tayo pala ang hindi makatotohanan? Naalala mo si Platon?


Tunay na mga tanong ang lahat ng ito. Pinapakita ng mga ito ang bigat at panganib ng pag-ibig. Mabigat dahil hindi basta-basta ang pagsuko at pag-alay ng sarili sa isang iniibig na hindi mo kailanman matitiyak kung iibigin ka rin. Mapanganib dahil itataya mo ang lahat--sarili, ngayon at bukas--nang wala ka namang pinanghahawakan. Ngunit hindi taya ang taya kung mayroon kang pinanghahawakan. At ang pag-ibig ang mismong taya: ang kawalan ng kaalaman, katiyakan at pinanghahawakan.


Diyan na lamang ba nagtatapos--sa kamangmangan, pagkabulag, at paglutang ng mangingibig? Palagay ko naman, at ito rin yata ang sasabihin ni Marion, hindi. Ang iyong iibigin di maglaon ang magiging pinakamalinaw sa iyong mata at pagtingin, siya ang iyong mauunawaan at makikilala, at siya ang iyong tanging mapanghahawakan.


Ngunit kailangan mo munang umibig. Bago ka makakita, makatiyak, at may mapanghawakan, kailangan mo munang umibig.




Comments

Popular posts from this blog

The Fields of Amorsolo

The first National Artist in Philippine history, referred to warmly as the “Grand Old Man of Philippine Art,” Fernando Amorsolo (1892–1972) still stands today as a looming figure in Philippine art responsible for being one of the artists who helped define what we up to now visually imagine as essentially Filipino. The images of rural life, of golden fields below clear blue, blue skies; the smiles of farmers which diminish their weariness as they plant, harvest, and winnow rice;most especially the iconic figure of the Filipina maiden working in the fields—the beloved dalagang bukid--; these, I believe, even after generations of Filipino painters since Amorsolo, have remained in our hearts and memory. Amorsolo did what great masters do for their country: bestow upon it its own icons, represent its native beauty, that is, to give its people and lands an identity and a face. There are, however, as many intentions for art as there are works of art. And these intentions will always remain in…

[Payapang Daigdig]

Written by Pat Nogoy, S.J.

Payapang Daigdig Felipe de Leon, Sr. 
Ang gabi'y payapa Lahat ay tahimik  Pati mga tala      Sa bughaw na langit 

Kay hinhin ng hangin Waring umiibig          Sa kapayapaan          Ng buong daigdig     
Payapang panahon    Ay diwa ng buhay Biyaya ng Diyos       Sa sangkatauhan
Ang gabi'y payapa Lahat ay tahimik Pati mga tala Sa bughaw na langit  
Pati mga tala           Sa bughaw na langit


The gift delivers Being/being Jean Luc Marion

There is something about the night.
The blanket of darkness hovering the other half of the day sparks ambivalence. Everything is the same in darkness—fear, joy, pain, triumph, doubt, glory, sorrow. Identities recede unto the vast anonymity. There is a pervading anxiety where existence slips into nothingness. One is never certain what to make out of darkness; maybe that is why the night shakes us because we never know. One cannot avoid imagining a something that is greater, higher, mightier, (even sinister) that lurks (hence the power of ghos…

Without Why (The Rose) II

Lifetime is a child at play; moving pieces in a game.
Kingship belongs to the child.

Heraclitus, Fragment 52


The child at play never asks itself why it plays. The child just plays; and if it could, it will play as long as possible, it will play throughout its life. See its delight and witness its smile.

If it would never go hungry or if the sun would never set it too will never leave its playmates and playthings. Time flies at play because it stops or suspends time. Time -- as we grownups only know too well -- is the culprit for order, schedules and priorities; yet for the child, there is no time, there is only bottomless play. It is we who impose that this or that should be done at this or that time. We stop the absurd and supposedly endless play ("He does nothing but play") because we insist that discipline, order and priorities be instilled in the child at an early age ("He needs to learn other things beside playing"). So that the child will become like us one da…