Skip to main content

Ikatlong Tanong




3.

Kung posibilidad ito na lampas sa reyalidad, may halaga pa ba na subukan natin itong gawin? . . . Lulundag na lang ba tayo dahil mas matimbang yung posibilidad na mahalin tayo kaysa sa posibilidad na hindi tayo mahalin at masaktan lamang tayo? Maiuuwi ba ito sa tanong na iyon?


Kung ipapasok naman po si Platon, may halaga pa bang subukan natin kung mananatili lang naman tayong anino ng reyalidad? O gagawin lamang natin at patuloy na susubukan, ngunit lahat iyon in vain?



Oo, tingin ko ito mismo ang nakataya sa ideyal na pag-ibig.


Una: kung gagawin ko pa rin bang umibig nang lubos, ibigay ang lahat, para sa isang ideyal na malamang hindi naman magiging talaga o isang reyalidad. Ibig sabihin, kahit anong pagsubok ko, anumang tindi ng pagnanais ko, lagi akong magiging kapos at kulang kapag dumating na sa pag-ibig sa kanya. Kaya nga sinabi ni Marion: Wala akong maaaring gawin sa kanya kundi ang magpaumanhin sa aking mga pagkukulang at pagkahuli. Hinahatulang kulang ang bawat mangingibig. At ang walang hanggang pagsubok na punan ang pagkukulang na ito ang kanyang parusa. Samakatuwid, Sisipo.


Ikalawa, at ito ang nakita mo: Na kung lagi't lagi akong hindi makatitiyak sa pag-ibig niya--dahil hindi ko siya hawak, at ang nalalaman ko lamang ay ang aking pag-ibig para sa kanya--bakit ko pa patuloy itong susubukan kung baka para naman pala sa wala ang lahat? Samakatuwid, Orpheus--dahil mamamatay si Eurydice.


Mahirap ang tanong na ito, at maaaring hindi ko alam talaga kung bakit pa nga natin sinusubukang umibig nang walang katiyakan o kapalit. Pero baka kasi laging may katiyakan ang pag-ibig. Isang katiyakang hindi tiyak, isang pagtitiwala na hindi lamang paniniwala, isang katotohanang kung titignan lamang ang "reyalidad" ay tila hindi totoo. Maaaring kaya pa rin natin sinusubukang umibig kahit mabigo ito ay dahil dumarating sa buhay ng tao na ang tila imposible at hindi tiyak ay nagiging mas mahalaga at mabigat kumpara sa lahat ng reyalidad at katiyakan na kanyang hawak--at hindi mo kayang hindi tumaya.


Pero tila malabo ito. Kailangan pang bigyang liwanag dahil para bang wala talagang sinasabi.


*

Sa sarili ko pong pananaw (at sana okay lang kung hindi pilosopikal ang mga sagot ko), posible nga yung ganitong pag-ibig. At minsan, mas makikita ito sa mga pagkakataong hindi ka malay na ginagawa mo ito dahil sa totoong buhay, hindi mo naman iisipin na “dapat para sa kanya ako lagi” habang umiibig ka, tila nagiging natural lang ito. Ngunit ang pangamba uli dito, baka maging effortless at nakabatay lang sa pakiramdam yung “pag-ibig” mo.



Tingin ko baka dito natin mahanap ang "sagot" sa mga tanong natin: sa mga halimbawa mula sa reyalidad kung saan ang tila imposible at napakahirap unawain--wagas at walang hanggang pag-ibig--ay laging nangyayari, natural, at napakasimple. Na habang hindi binabawasan ang bigat na buhat at kahirapang dinaraanan ng mangingibig, nakikita pa rin natin sa pang-araw-araw na buhay na madali lamang para sa mga marunong umibig ang umibig. Dagdag pa, sila ang pinakamaligaya sa lahat.


Nariyan ang halimbawa ng mga magkakapatid at mga magkakaibigan.




Comments

Popular posts from this blog

The Fields of Amorsolo

The first National Artist in Philippine history, referred to warmly as the “Grand Old Man of Philippine Art,” Fernando Amorsolo (1892–1972) still stands today as a looming figure in Philippine art responsible for being one of the artists who helped define what we up to now visually imagine as essentially Filipino. The images of rural life, of golden fields below clear blue, blue skies; the smiles of farmers which diminish their weariness as they plant, harvest, and winnow rice;most especially the iconic figure of the Filipina maiden working in the fields—the beloved dalagang bukid--; these, I believe, even after generations of Filipino painters since Amorsolo, have remained in our hearts and memory. Amorsolo did what great masters do for their country: bestow upon it its own icons, represent its native beauty, that is, to give its people and lands an identity and a face. There are, however, as many intentions for art as there are works of art. And these intentions will always remain in…

[Payapang Daigdig]

Written by Pat Nogoy, S.J.

Payapang Daigdig Felipe de Leon, Sr. 
Ang gabi'y payapa Lahat ay tahimik  Pati mga tala      Sa bughaw na langit 

Kay hinhin ng hangin Waring umiibig          Sa kapayapaan          Ng buong daigdig     
Payapang panahon    Ay diwa ng buhay Biyaya ng Diyos       Sa sangkatauhan
Ang gabi'y payapa Lahat ay tahimik Pati mga tala Sa bughaw na langit  
Pati mga tala           Sa bughaw na langit


The gift delivers Being/being Jean Luc Marion

There is something about the night.
The blanket of darkness hovering the other half of the day sparks ambivalence. Everything is the same in darkness—fear, joy, pain, triumph, doubt, glory, sorrow. Identities recede unto the vast anonymity. There is a pervading anxiety where existence slips into nothingness. One is never certain what to make out of darkness; maybe that is why the night shakes us because we never know. One cannot avoid imagining a something that is greater, higher, mightier, (even sinister) that lurks (hence the power of ghos…

A Love Sooner than Later

BROWN PENNY William Butler YeatsI whispered, 'I am too young,' And then, 'I am old enough'; Wherefore I threw a penny To find out if I might love. 'Go and love, go and love, young man, If the lady be young and fair.' Ah, penny, brown penny, brown penny, I am looped in the loops of her hair. O love is the crooked thing, There is nobody wise enough To find out all that is in it, For he would be thinking of love Till the stars had run away And the shadows eaten the moon. Ah, penny, brown penny, brown penny, One cannot begin it too soon.

*
One cannot begin to love too soon--conversely, one should not love too late or in life's demise. That waiting for the "right time," or the "right person" to love, what are these but the cries or sighs of an unready, even tired, heart? One becomes ready only when one begins to understand love slowly (or again), and one understands love progressively when one, simply, performs the act of love. Love, like mos…